मुख्य मजकुराकडे जा
गंगेतून दिसणारे, पाण्याच्या कडेला उभे असलेले कललेले रत्नेश्वर महादेव मंदिर, वाराणसी
हिंदूमंदिर

रत्नेश्वर महादेव — झुका हुआ मंदिरRatneshwar Mahadev — the Leaning Temple

  • वेळनियमित दर्शन नाही; गाभारा वर्षाचा बहुतेक काळ पाण्याखाली असतो. घाटाच्या पायऱ्यांवरून किंवा नावेतून दिसते
  • प्रवेशतिकीट असल्याची नोंद नाही
  • किती वेळ लागतो10–15 मिनिटे (नावेतून किंवा पायऱ्यांवरून)
  • उत्तम वेळपहाटे नावेतून; पावसाळ्यापूर्वीच्या कोरड्या महिन्यांत, जेव्हा पाणी कमी असल्याने मंदिर अधिक दिसते

मणिकर्णिका आणि शिंदे घाटांच्या दरम्यान पाण्याच्या कडेला उभे असलेले कोरीव वालुकाश्मातील शिवमंदिर, जे सुमारे नऊ अंशांनी कललेले आहे, पिसाच्या झुकत्या मनोऱ्यापेक्षाही अधिक.

एका दृष्टिक्षेपात

वेळ आणि शुल्क अधिकृत स्रोताकडून निश्चित नाहीत; जाण्यापूर्वी तपासा.

लक्षात ठेवा

  • नदीवरूनच ते उत्तम दिसते: दशाश्वमेध–पंचगंगा प्रत्येक नौकाविहार त्यावरून जातो, किंवा शिंदे घाटाच्या पायऱ्यांवरून खाली पाहा.
  • ते मणिकर्णिका या स्मशानघाटाशेजारी आहे. मंदिराचे फोटो काढा, पण चिता आणि शोकाकुल लोक चौकटीत येऊ देऊ नका.
  • काही मार्गदर्शक याला 'काशी करवत' म्हणतात, पण ते नाव जुन्या शहरातील एका वेगळ्या मंदिराचे आहे.
पूर्ण कथा वाचा

ते इतक्या खाली उभे आहे की वर्षाचा बहुतेक काळ गंगा त्याचा गाभारा झाकून टाकते आणि पावसाळ्यात पाणी शिखरापर्यंत चढते, त्यामुळे येथे पूजा क्वचितच होते. नगरातील महसूल नोंदी त्याचा काळ 1825–1830 सांगतात; 1860 च्या दशकातील छायाचित्रांत ते अजून सरळ उभे दिसते.

ते कोणी बांधले हे वादग्रस्त आहे. पुजारी सांगतात की राजा मानसिंहांच्या एका सेवकाने ते आपल्या आईसाठी, रत्नाबाईसाठी, बांधले आणि आईचे ऋण फेडल्याची बढाई मारली; आईचे ऋण कधीच फेडता येत नाही, म्हणून मंदिर कलले, आणि म्हणूनच त्याला मातृ-ऋण महादेव असेही म्हणतात. दुसऱ्या कथेनुसार रत्नाबाई अहिल्याबाई होळकरांची दासी होती आणि तिने मंदिराला स्वतःचे नाव दिले, तर इतर काही जण त्याचे श्रेय ग्वाल्हेरच्या राणी बायजाबाई किंवा अमेठीच्या राजघराण्याला देतात.

स्रोत: Wikipedia — Ratneshwar Mahadev temple (coordinates; nine-degree lean; builder accounts; revenue records 1825–1830) · Live History India — The 'Leaning Temple of Varanasi' (12 Jul 2021) · Varanasi Guru — Ratneshwar Mahadev, the leaning temple of Kashi · The Logical Indian — Fact check: Ratneshwar temple leans more than the Tower of Pisa

नकाशावर

नकाशा लोड होत आहे…

संबंधित ठिकाणे