ਕਮੱਛਾ ਵਿੱਚ, ਰਥਯਾਤਰਾ–ਕਮੱਛਾ ਸੜਕ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੈਰਵ, ਯਾਨੀ ਬਟੁਕ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮੰਦਰ।
ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੀਸ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ; ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਲਵੋ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਵਰਗੰਜ ਦੇ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਕੋਤਵਾਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਸੇ ਉਗਰ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕੋਮਲ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਵੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਜਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੈਰਵ ਦੇ ਵਾਹਨ, ਕੁੱਤੇ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਡੀਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਸ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਭੈਰਵ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣੇ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਅਖੰਡ ਦੀਵੇ ਦਾ ਤੇਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਤੇ ਡੰਗ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ 56 ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਅਤੇ 1,008 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ: Batuk Bhairav Temple – kashi.gov.in (Varanasi Smart City; lore, akhand deep, address, coordinates) · Shri Kaal Bhairav Temple – kashi.gov.in (Kaal Bhairav as kotwal) · Inditales — Ashta Bhairava Yatra in Kashi (Batuk Bhairav and Krodhan Bhairav, Kamachha) · Shri Batuk Bhairav Temple – Yatradham (timings with midday break)
