सारनाथ — धमेख स्तूपSarnath — Dhamek Stupa
घाटांपासून दहा किलोमीटरवरील मृगदाव (हरणांचे उद्यान), जिथे बुद्धांनी बोधिप्राप्तीनंतर आपला पहिला उपदेश दिला. गुप्तकाळातील विटा आणि कोरीव दगडांचा 43 मीटरचा धमेक स्तूप त्या स्थानाची खूण आहे; विहारांचे भग्नावशेष, अशोकस्तंभाचा उरलेला भाग आणि संग्रहालयातील सिंहशीर्ष त्याच्या भोवती आहेत. 25 जुलै 2026 रोजी 'प्राचीन बौद्ध स्थळ, सारनाथ' म्हणून युनेस्को जागतिक वारसा यादीत नोंद झाली.

काही तपशील इंग्रजीत दिले आहेत.
Five companions who had left the Buddha in disappointment sat here and heard him set the wheel of dharma in motion. The sangha began with those five.
सूचना
- The Archaeological Museum (closed Fridays) holds the original Lion Capital of Ashoka.
- Allow half a day: the stupa, Mulagandha Kuti Vihar, the Thai and Tibetan temples and the museum are all walkable.
कसे पोहोचाल
- वाराणसी जंक्शन (कँट) स्थानक पासून सरळ रेषेत ७ किमी
- लाल बहादूर शास्त्री विमानतळ पासून सरळ रेषेत १८.४ किमी
- गोदौलिया चौक, जिथे जुन्या शहरासाठी वाहने थांबतात पासून सरळ रेषेत ८.१ किमी
ही सरळ रेषेतील अंतरे आहेत; गल्ल्यांमधून रस्त्याने हे अंतर जास्त आहे.
स्रोत: Wikipedia — Dhamek Stupa · Wikipedia — Sarnath · UNESCO — Ancient Buddhist Site of Sarnath inscribed on the World Heritage List




