જંતર મંતરજંતર મંતરJantar Mantar

સ્થળ પરનું ASIનું બોર્ડ ચણતરનાં છ યંત્રોનાં નામ આપે છે: સમય અને હોરાકોણ માટે સમ્રાટ અને લઘુ સમ્રાટ યંત્ર, યામ્યોત્તર વૃત્ત પર તારાની ઊંચાઈ માટે દક્ષિણોત્તર ભિત્તિ, ક્રાંતિ માટે ચક્ર યંત્ર, દિગંશ માટે દિગંશ યંત્ર, અને કોઈ ખગોળીય પિંડ આકાશના કયા ગોળાર્ધમાં છે તે બતાવતું નાડીવલય. તે આજે પણ ઊભાં છે, જોકે ઍસ્ટ્રોનોમિકલ સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયા તેમને જીર્ણ અવસ્થામાં ગણાવે છે. 1920થી ASI દ્વારા સંરક્ષિત આ મહેલમાં 2019માં ખુલેલું વર્ચ્યુઅલ એક્સપીરિયન્શિયલ મ્યુઝિયમ પણ છે, એ જ ટિકિટ પર.

સર રૉબર્ટ બાર્કર 1772માં અહીં આવ્યા ત્યારે તેમને યંત્રો સારી સ્થિતિમાં મળ્યાં, જોકે 'સૂચક કાંટો ગુમ છે' એમ તેમણે નોંધ્યું. આર્ચિબાલ્ડ કૅમ્પબેલના આશરે 1777ના એક કોતરચિત્રમાં પણ મહેલની છત પરના એ જ પથ્થરના ડાયલ દેખાય છે.